Tất tần tật về nghĩa vụ quân sự #18
Chủ đề: Diễn tập chiến thuật
I. Khái niệm
Diễn tập chiến thuật là nội dung huấn luyện cuối cùng của nvqs, là "hình thức cao nhất, sát thực tế nhất của huấn luyện", là thứ tổng hợp hết những thứ mình đã học trong suốt 2 năm nvqs, từ hậu cần, kỹ thuật, điều lệnh quản lý bộ đội, phòng hóa, thể lực, ngay cả chính trị ... và quan trọng hơn hết là kỹ thuật chuyên ngành pháo binh (đối với pháo binh of course). Nó mô phỏng 1 (hoặc nhiều) trận đánh như trong chiến tranh, từ khâu chuẩn bị, hành quân, trú quân & đóng quân canh phòng, bàn kế hoạch, trinh sát, chiếm lĩnh rồi chiến đấu. Chiến thuật bắt đầu được huấn luyện ở cuối giai đoạn 1 của từng năm (tháng 6), cứ liên miên nhiều cái cho tới khi hết tháng 10, 11, được gọi luôn là "mùa chiến thuật". Đối với đại đội mình năm 2 thì trải qua những cái chiến thuật sau:- Tập chiến thuật trung đội trong chiến đấu phòng ngự: 25/6 (7 tiếng)
- Đội ngũ chiến thuật Đại đội: 1/7 - 2/7
- Tập chiến thuật Đại đội trong chiến đấu tiến công: 7/7 - 9/7
- Tập chiến thuật Đại đội trong chiến đấu phòng ngự: 27/8 - 29/8
- Diễn tập chiến thuật vòng tổng hợp cấp Đại đội: 15/9 - 20/9
- Đội ngũ chiến thuật tiểu đoàn pháo trong chiến đấu tiến công: 6/10 - 8/10
- Đội ngũ chiến thuật tiểu đoàn pháo trong chiến đấu phòng ngự: 22/10 - 24/10
- Diễn tập chiến thuật VTH cấp Tiểu đoàn: 24/11 - 29/11
Thật ra hồi năm nhất cũng có chiến thuật, chiến thuật cấp tiểu đội, trung đội, mà ngay khoảng thời gian mà đáng lẽ huấn luyện chiến thuật đó thì Lữ đoàn mình có nhiệm vụ công tác xa nhiều ngày (hơn 1 tháng) được Quân đoàn giao 😳
Những trận chiến thuật tổ chức ở cấp Đại đội, Tiểu đoàn mà mình liệt kê ở trên đều không có bắn đạn pháo thật, mình chỉ bắn đạn thật vào diễn tập Quân đoàn, Quân khu (mà mn hay thấy trên tin tức), thường sẽ xảy ra vào tháng 12, gần cuối nvqs. Diễn tập Quân đoàn, quân khu lúc này là hiệp đồng quân binh chủng: bộ binh, không quân, xe tăng, pháo binh, ... đồ ào ạt đánh như 1 trận đánh real. Nhưng năm mình đi nvqs thì không tổ chức do dính Đại hội Đảng lần thứ XIV. Cũng đỡ khổ nhưng cũng đồng thời mất đi trải nghiệm quý giá, đi nghĩa vụ pháo binh nhưng chưa bao giờ nghe tiếng pháo bắn 😳
II. Các giai đoạn
1 trận chiến thuật được chia ra các giai đoạn như sau:1. Chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu
Là một cái Báo động trực chiến, nhưng gọn hơn, mình được đem trước 1 số đồ lên xe, nhất là mấy cái mà 1 báo động trực chiến bình thường ko có như bạt, cọc, khung để dựng nhà, lều các thứ. Chuyển trạng thái từ hoạt động thường ngày sang trạng thái xe chất đầy đủ, kéo được pháo chuẩn bị hành quân trong 40 phút.2. Hành quân
Chỉ đơn giản là quá trình đi tới nơi trú quân, good thing mình là pháo binh, nên mình hành quân bằng xe, chứ ko phải hành quân bộ như bộ binh. Ngồi trên thùng xe nhìn xe kéo pháo 130mm (massive) đi được người dân nhìn khá ngầu 😳 trước khi đi phải triple check mối liên kết xe với pháo các thứ, phải ngụy trang xe pháo đầy đủ (xài lưới ngụy trang).3. Trú quân
Quá trình mình đào các hầm hào, dựng lều, nhà, công sự, mắc tăng võng và có thể sống và sinh hoạt ở chỗ đó 1 cách đầy đủ 😳 Những thứ mình cần phải đào, dựng như sau:+ Hầm họp đại đội: Là một chỗ cho mấy cán bộ ngồi họp lại mỗi khi cần, để bàn kế hoạch các thứ (trong tình huống chiến tranh), đào xuống ra hình hài cái bàn và 4 ghế dài xung quanh, ở trên có cái nhà bạt che nắng, 2 bên là 2 hầm chữ A dùng để ứng phó chiến đấu. Xung quanh có múi bưởi (phần đất nhô lên để che chắn) xây từ đất mà mình đào lên, có ngụy trang cỏ, bạt có phủ lưới ngụy trang, xung quanh có rãnh thoát nước và hố thoát nước (you will see these a lot, everything needs to be ngụy trang & thoát nước)
+ Hầm đạn: Là một hố hình vuông khá bự và sâu, có cầu thang đi xuống đi lên, dùng để chứa các thùng đạn pháo, ở trên là cái lều khá bự có phủ lưới ngụy trang, có múi bưởi, cỏ ngụy trang, rãnh, hố thoát nước.
+ Bếp hoàng cầm: Hẳn mn đã nghe qua nó trong bài "Tiểu đội xe không kính": "Bếp hoàng cầm ta dựng giữa trời", cơ bản nó được đào thành 1 đường dài, đầu này là 2 cái bếp củi, đầu kia chia làm 3 nhánh, đào xong phải lót miếng tôn có lỗ + đất + cỏ lên, mục đích của bếp này là để tản khói, ko để bị địch phát hiện khi nấu ăn 😳 chi tiết hình dạng thì google (like every other công sự I mentioned). Cơm nấu từ bếp hoàng cầm nó thơm mùi bếp củi, có nhiều mảng cơm cháy (chắc do người nấu), với lại lúc ăn ngoài này mấy cái đồ ăn trong 1 bàn để chung hết 1 dĩa bự, nước lèo đồ hòa trộn với nhau cũng khá là ngon 😳
+ Hầm vật chất: Cái này mỗi trung đội có 1 cái, dùng để chứa các vật chất của trung đội đó như cuốc, xẻng, xà beng, mai, dao, dây nilon, ... và bao gồm cả khí tài. Nó đơn giản là một cái lều có phủ lưới ngụy trang, có lót pallet để chống ướt, và có đào rãnh thoát nước + hố thoát nước xung quanh.
+ Nhà tắm, nhà vệ sinh, sào phơi đồ: Được dựng lên bằng những cây sào + bạt + lưới ngụy trang, sao cho che được là được 😳 nhà tắm thì phải có thêm 2 cái thùng phuy bự và mấy xô nhỏ để múc nước tắm.
+ Hầm bán âm: Là hầm được dùng cho 3 người ngủ, có chỗ để balo, hào giao thông, rãnh thoát nước, ở trên mắc 3 cái tăng để che mưa, cạnh tăng để thẳng vô rãnh thoát nước ở trên để thoát dc nước, xung quanh có múi bưởi và ngụy trang cỏ. Tên "bán âm" nghĩa là một nửa hầm ở dưới lòng đất, nhìn từ xa nó chỉ như 1 phần đất nhô lên nếu mình dựng múi bưởi đủ cao và thoải và đủ cỏ ngụy trang 😳
+ Hầm kép: Là hầm ngủ của sĩ quan, phần chính thì giống hầm bán âm nhưng thay vì chỗ đủ rộng cho 3 người nằm, thì giờ 1 ô là giường đơn, 1 ô là cái bàn làm việc, còn ô còn lại là chỗ để chân, bên ngoài nối thêm 1 hầm chữ A để chiến đấu khi cần.
+ Tăng võng: Mắc võng phải dùng thêm 2 cây cọc phụ hoặc con lăn ở 2 bên để tránh dây tăng ướt chảy nước xuống võng (hard to describe), mắc tăng ở trên để che mưa che nắng, trên tăng phải rải lá lên để ngụy trang, bên trong tăng có 3 cái khuyên dùng để mắc mùng lúc ngủ, quá ấm. Khoảng cách tăng và võng sẽ tùy vào mùa, mùa khô (nắng) sẽ xa hơn để bớt nóng, mùa mưa sẽ gần hơn để tránh mưa tạt. Bên dưới tăng võng có "giường tăng võng", là một phần đất hình chữ nhật đã giãy sạch cỏ, có rãnh thoát nước và hố thoát nước (rãnh thoát nước phải bên trong tăng, chứ ko là nó hứng mưa cũng vậy), cách 3 tới 5 bước chân là 1 cái hố bắn cá nhân, là 1 hố để quỳ bắn, trước mặt có múi bưởi để tì súng bắn + che đỡ (cái này đã đc học hồi tân binh, công sự quỳ bắn trong môn Công sự ngụy trang).+ Hệ thống đường đi: "Đường" ở đây chỉ là những con đường đã được giãy sạch cỏ, 2 bên có 2 rãnh thoát nước dẫn ra ngoài khu trú quân, tất cả các công sự, tăng võng đều phải có đường đi nối với nhau, thường là có 1 đường lớn cắt ngang khu trú quân để mấy con đường nhỏ nối vào nó. Mục đích của việc làm đường như vậy mà ko đi tự do trong khu luôn là để có chỗ sạch sẽ và an toàn (ko có cây mắc cỡ, ổ gà, và rắn rết các thứ) để đi, và khi trời mưa xuống mấy con đường nó cũng ko bị sình lầy quá mức do đã được thoát nước, có chỗ đi thuận tiện.
* Tình huống khu trú quân: Trong quá trình trú quân thì cấp trên giám sát sẽ lâu lâu cho 1 "tình huống" để đại đội/tiểu đoàn xử lí, dựa trên thực tế chiến đấu ngày xưa, cái này đa phần là đánh vào cán bộ xem xử trí ra sao, còn chiến sĩ chỉ việc làm theo những gì cán bộ nói, một số tình huống có thể đưa ra:
- UAV thâm nhập: lúc này phải có 1 bộ phận ra cầm AK giả bộ chỉ lên trời bắn bắn, phải đúng động tác bắn UAV. Nằm, quỳ, đứng bắn UAV khác nằm, quỳ, đứng bắn bia 😳
- 2, 3 tên địch thâm nhập: cũng có 1 bộ phận ra giả bộ cầm AK ra bắn ở đâu đó, có thể là một chiến sĩ đại đội khác ra làm "quân xanh" để mình khống chế.
- Địch tập kích hóa học: Toàn bộ đại đội/tiểu đoàn phải móc mặt nạ phòng độc ra đeo vào, rồi cầm súng giả bộ chỉ vào hướng địch, động tác đeo mặt nạ phải đúng.
- Địch phát hiện, di chuyển khu trú quân: tình huống bủh lmao nhất 🥵 lúc này phải lấp hết tất cả mọi thứ đã đào và di chuyển ra chỗ khác làm lại từ đầu, thường thì sẽ ko cho ra tình huống này, chỉ cho ra khi cấp trên thấy tình hình trú quân quá kém (hầm hào ko đúng kích thước, ko ngụy trang, mắc tăng võng ko đúng kỹ thuật, ...) thì sẽ triển khai.
* Canh gác: "Đóng quân thì phải canh phòng", cho dù làm mệt tới đâu, thì tới đêm vẫn phải gác, nhưng sẽ cắt ca khá ngắn để mình đỡ mệt, tầm 20-25 phút. Do ca ngắn như vậy nên sẽ cắt nhiều người gác, khá ít người đc nghỉ gác.
Trong quá trình chiến thuật mình sẽ gắn với trung đội mình hơn, ở nhà thì cả đại đội chơi chung, nhưng trong chiến thuật cái gì cũng phân ra cụ thể từng trung đội, trung đội nào mấy hầm bán âm, trung đội nào đảm nhiệm hầm đạn, nhất là đối với vật chất các thứ, biên chế cụ thể từng cây cuốc xẻng xà beng cho từng trung đội, mất cây nào trung đội đó đền, nên khi một người trung đội khác qua chỗ mình thì ai cũng nhìn xem người đó có "mượn" cây nào đi không, nhất là khi ai đó lại gần hầm vật chất của trung đội mình.
4. Trinh sát thực địa
Là 1 buổi được giành ra để trinh sát trước các thứ ở chỗ sẽ chiếm lĩnh và chiến đấu, cụ thể thì pháo thủ sẽ tính trước các vị trí đặt các khẩu pháo, chỗ đặt công sự đại phó (để chỉ huy các khẩu pháo) và phác họa công sự (bằng dây nilon và cọc). Còn đài quan sát thì cũng tính cụ thể tọa độ đài dựa trên vị trí các khẩu pháo và vị trí mục tiêu, bunch of geometry, cái này thì ai học chuyên ngành trinh sát mới biết là phải tính gì, cách sử dụng phương hướng bàn (ống nhòm có giá 3 chân như camera, có thước các thứ trên kính ống nhòm, dùng để đo góc chính xác) để lấy được các góc, và dùng lượng giác và các loại toán bên trinh sát để tính, và sau đó là phác họa công sự đài quan sát.5. Chiếm lĩnh
Công sự và dàn mướp pháo trong 1 trận diễn tập của Lữ đoàn pháo binh 434
Còn có một công đoạn nữa là rải đường dây thông tin HTĐ từ đài quan sát xuống trận địa, nếu quãng đường ngắn thì chỉ cần 2 HTĐ ở 2 đầu cùng rải rồi gặp nhau ở giữa nối dây lại. Nếu đường dài (3km như cái diễn tập đại đội 🥵) thì cả tiểu đội thông tin cùng xung phong, VTĐ và HTĐ phải đi cùng nhau, VTĐ phụ cầm các cuộn dây (mỗi cuộn 500m) và các đồ linh tinh (kềm, băng keo đen, đèn pin, nước, đồ ăn (optional)), còn HTĐ tập trung vào việc rải, mắc cao dây bằng sào mắc cao hoặc chôn dây, miễn sao cho dây tránh khỏi tầm nhìn là được. Đi rải dây là một trải nghiệm vừa khổ vừa vui, vừa vượt các loại địa hình đồng cỏ, đồi núi cho tới cầu, cống, đường xá trong thành phố, phải nghĩ cách mắc dây vào đâu đó sao cho khéo, đi gặp người dân phải giải thích cho họ hiểu mình đang làm gì. Đường dài phải có cán bộ đi cùng, có gì còn có điện thoại gọi giúp đỡ, cán bộ đi cùng thường là chính trị viên, chính trị viên phó (they don't have anything else to do) và trợ lý thông tin tiểu đoàn, đi theo cũng để chỉ các kinh nghiệm mắc dây, vị trí mắc tốt nhất vì họ đã đi diễn tập nhiều r 😳 Rải dây xong là phải quay về đắp công sự ngay nếu ko là khỏi ngủ, lần diễn tập đại đội là rải dây từ 8h mấy đến 10h, sau đó đắp công sự tới gần 2 giờ sáng.
Chắc mn có câu hỏi là "tại sao ko làm luôn công đoạn này trong lúc trú quân mà sao phải siết trong 1 buổi tối", đó là vì trong thực tế, xây sẵn mấy công sự đó ở đó, để dài ngày dễ bị phát hiện, nên phải làm nhanh trong buổi tối trước ngày bắn để tăng tính bí mật.
6. Chiến đấu
Đơn giản chỉ là một buổi Hợp luyện đại đội hay Chỉ huy bắn tiểu đoàn tùy theo cấp của chiến thuật, nhưng cấp trên sẽ pha vào các tình huống trong lúc bắn:- Một quả đạn pháo của địch rơi vào trận địa, bị thương x pháo thủ: lúc này quân y (ngồi sẵn trong công sự đại phó), chạy lên khẩu đội bị trúng đạn và giả bộ chữa thương. Nếu bị thương ít pháo thủ thì các pháo thủ còn lại trong khẩu đội đôn số của mình lên để bắn tiếp, mất pháo thủ số 7, 8 thì cũng không nghiêm trọng lắm. Nếu bị thương nhiều pháo thủ thì các pháo thủ còn lại trong khẩu đội chuyển đạn pháo của khẩu đội mình qua các khẩu đội khác và phụ bắn ở những khẩu đội đó. Nếu tình huống là hư bộ phận nào đó của khẩu pháo, dẫn tới không bắn được nữa thì cũng làm như trên.
- Đường dây HTĐ bị cắt: Cái này do trong lúc chiếm lĩnh, HTĐ không giấu dây kỹ, hoặc mắc lên cao rồi nhưng bị rớt dây xuống, cấp trên thấy thì cắt (mô phỏng hành động của địch). Lúc này HTĐ phải rà lại hết nguyên cái đường dây để check xem chỗ nào bị cắt rồi nối lại, mắc lại cho kỹ rồi về lại trận địa/đài quan sát. Trong lúc HTĐ đi rà thì chỉ xài được VTĐ, lúc này VTĐ được phép nói rõ, ko cần xài mật ngữ nữa.
- Trận địa/đài quan sát bị phát hiện, dịch chuyển trận địa/đài quan sát: đối với đài quan sát thì phải đi ra chỗ khác, tính lại tọa độ đài các thứ như lúc trinh sát, nhưng ko cần phải xây dựng lại công sự (thank god), lúc này thì đường dây HTĐ ko sử dụng được nữa, về sau chỉ còn xài VTĐ (lúc này VTĐ được phép nói rõ như tình huống trên), còn HTĐ ngồi chơi. Đối với trận địa thì phải thu dùng pháo lại, kêu lái xe lái xe tới móc pháo chạy ra chỗ khác, tính toán lại vị trí các thứ rồi kéo pháo lại chỗ đó, cũng không cần phải xây lại công sự nhưng khá mệt chỗ thu dùng pháo.
Cái trở ngại lớn nhất của chiến thuật đó chính là mưa, mưa làm đồ mình ướt, làm các công sự trở nên sình lầy, sạt lở, hết mưa phải tát hết nước trong hố thoát nước ra ngoài bằng gì đó (xô nhỏ, xẻng), rồi sau đó vuốt ve lại công sự cho vuông (thường khá là khó vì lúc này đất đã nhão nhẹt). Trong trú quân thì còn đỡ, mưa trong lúc chiếm lĩnh thì thua, mưa thì vẫn phải làm tiếp, ko làm thì ko ngủ, vừa vác đất vừa chạy tõm tẽm tõm tẽm đắp công sự vào, nhưng nó sẽ làm mình sung hơn do được giảm nhiệt liên tục 😳